Kreatinin bilinmeyen kullanım alanları

0
1405

Pubmed’de yapacağınız bir arama ile kreatin için 2012 yılında yapılmış yaklaşık 200 araştırma sonucu ve yalnızca 2013’ün ilk ayında yapılmış 20’den fazla araştırma sonucu bulabilirsiniz. Yani bilim adamları kreatinin faydalarına sporculardan bile daha fazla kafayı takmış görünüyor diyebiliriz. Üstelik bu bilim adamlarının kreatin ile ilgili buldukları sonuçlar son derece ilginç!

Aslında bu yeni bilgiler kreatin’i bir kas gelişimi destekleyici supplementten genel sağlık üzerinde birçok faydası olan bir ‘well-being’ supplementine dönüştürüyor. Annenize kreatin almasını tavsiye etmek kulağa çılgınca geliyor olabilir, ancak bunun gerçek olması çokta uzak görünmüyor.

Kreatin’in yeni keşfedilmiş bazı yararlarına geçmeden önce kısaca kreatin’in ne olduğundan bahsedelim.

Kreatin:

Kreatin insan vücudunda fosfokreatin olarak depolanır. Lise zamanlarının biyoloji derslerini hatırlayan var ise hücresel düzeyde vücudun birincil enerji kaynağının adenozin trifosfat (ATP) olduğunu da hatırlayacaktır.

Vucüdunuzda ayrıca adenozin difosfat (ADP) bulunur. ATP basitçe ADP’ye bir fosfat gurubunun eklenmiş halidir. Vücudunuz stres altındayken veya yoğun olarak çalışıyorken (örn. ağırlık kaldırıyorken) hızlı bir şekilde enerjiye ihtiyaç duyar. Fosfokreatin  ADP’lerin ATP’ye dönüşmesi için ihtiyaç duyduğu fosfat gurubunu sağlar, böylece size ihtiyaç duyduğunuz şekilde hızlı bir enerji kaynağı olurlar.

Kısaca ve basitçe özetlemek gerekirse kreatin ihtiyaç halinde kullanılmak üzere vücutta depolanan ekstra bir enerjidir.

Kreatinin güzel tarafı bu enerji artışının hücresel düzeyde olmasıdır. Kreatin kas-iskelet sistemi hücrelerinin enerji ihtiyacını karşılamasında yararlı olduğu gibi aynı zamanda beyin, kemik, karaciğer ve vücudunuzda aklınıza gelmeyen birçok hücreye de enerji sağlar.

Kreatin’i supplement olarak almak zorunda mıyız?

torso

Supplement kullanmak istemiyor musunuz? Kreatini besinlerden yeteri miktarda temin etmenin yollarını mı arıyorsunuz? Aslında kreatin’i gıdalardan da alabilirsiniz, ancak bunun pek kolay olmayacağını baştan söyleyebiliriz!

hemen-siparis-ver-logo

5 gram kreatin almak için (tavsiye edilen günlük dozaj) yaklaşık 2 pound kırmızı et veya 3 pound beyaz et tüketmek zorunda kalırsınız.

Ringa balığı bilinen en iyi kreatin kaynaklarından biri olmasına rağmen günlük doza ulaşmak için 1.5 pound ringa balıgı tüketmek zorunda kalırsınız. En iyi aşçının bile bu miktarı zevkle yemenizi sağlayacak bir tarif üretebileceğinizi sanmıyoruz.

Veganların işinin daha da zor olduğunu belirtmek zorundayız. Kızılcık en iyi bitkisel kreatin kaynağıdır. Ancak diğer bitkilere kıyasla fazla kreatin içerse de aslında çok ama çok az kreatin içerir. 5 gram kreatini kızılcıktan almak için 500 pound kızılcık yemeniz gerektiğini hatırlatır, bunu denemeye niyeti olana şimdiden başarılar dileriz 🙂

Kreatin’in sağlık üzerinde zararlı olduğuna ve böbrekleri yorduğuna dair iddialar da son yıllardaki araştırmalarla çürütülmeye başlamıştır. Uygun dozda kreatin kullanımı sonrasında böbrek fonksiyonlarında bozulma olmadığını gösteren yarım düzineden fazla araştırma yapılmıştır.

Hatta araştırmalardan birinde tek bir hasarlı böbreği olan genç bir denek bir ay boyunca hergün kreatin ve kilo başına 3 gram protein aldı. (Kreatin gibi fazla protein’in de böbreklere zarar verdiği iddia edilmektedir.) Sonuç mu? Böbreğinde herhangi bir değişiklik gözlenmedi.

Kreatin hakkında son araştırmalar:

Kısaca kreatinin ne olduğundan ve güvenli bir supplement olduğundan bahsettik, peki kreatin hakkında başka şaşırtıcı araştırma sonuçlarını duymaya ne dersiniz?

Depresyon ve Kreatin

depression

Kreatin doğal bir SSRI (antidepresan ilaç olarak kullanılırlar) olmamasına rağmen yapılan bir araştırmada bir guruba SSRI ile birlikte kreatin verildi, diğer guruba ise yalnızca SSRI verildi. Araştırma sonucunda SSRI’nin anti-depresif etkilerinin kreatin kullanımı ile arttığı gözlemlendi.

Kreatin’in (özellikle kadınlarda) anti-depresif etkileri olduğunu ortaya çıkaran birçok başka çalışmalar da bulunmaktadır, ancak yukarıda belirtilen çalışma bu konuda yapılmış en güvenli çalışmaldır.

Kreatin Nörolojik Hastalıklara Karşı Koruyucu Olabilir

neurological

İzole nöronlar üzerinde yapılan çeşitli araştırmalar, toksinlerin neden olduğu hücre ölümlerinin hücrelerin enerji seviyelerinin azalması ile ilişkili olduğu gözlemlenmiştir.

Yani nöronlar toksinler tarafından yok edilmeye enerjileri (ATP’leri) olduğu sürece direnebilirler. Daha önce de belirttiğimiz gibi kreatin ekstra bir ATP kaynağı oluşturur. Bu da kreatin’in bazı durumlarda hücreleri toksinlerden koruduğunu gösterir.

Bu durum henüz tam olarak kanıtlanamamış olsa da kreatin için büyük bir artı sayılabilir.

Kreatin potansiyel bir anti-diyabetik’tir.

insulin

Tip 2 diyabet olan insanların en büyük endişe kaynağı açlık kan şekerlerini düşük tutabilmektir.(Yüksek kan şekeri sinir hasarına neden olur, göz ve böbreklere zarar verebilir.)

Diyabetiklerde kreatin’in kendisinin kan şekeri seviyelerini azalttığına dair bir bulgu yoktur, ancak egzersizin kan şekeri seviyelerini düşürdüğü ve diyabetli hastalara olumlu etkileri olduğu uzun zamandır bilinmektedir. Kreatin ile egzersiz yapıldığında kreatinin egzersizin etkilerini arttırdığını ve kas içine daha fazla glikoz çektiğini söyleyebiliriz, bu sayede dolaylı olarak kreatin diyabetiklere yararlı olabilir gibi görünüyor.

Kreatin’in zihinsel yararları

Kreatin’in hafıza üzerinde olumlu etkileri olduğu söylenebilir. Kreatin’in bu hafıza üzerindeki olumlu etkileri aslında en iyi vejetaryenler ve veganlara kıyaslanarak ortaya atılmıştır.

Et ürünleri tüketmeyen ve dolayısıyla yeterli kreatin almayan insanlarda zihinsel fonksiyonlarda azalma ve bozulmalar gözlemlenmiştir.

Kreatin almamak zeka ve hafızanızı mahveder diyemeyiz, ancak kreatin eksikliği hafızanıza ve zihinsel fonksiyonlarınıza olumsuz etki edebilir diyebiliriz.

Kreatin’e başlamak!

creatine-powder

Yukarıda kreatin ile ilgili yapılmış onlarca araştırmadan yalnızca birkaçının sonuçlarından bahsettik. Kreatin’in en bilinen kas gelişimini destekleyici etkisi ile beraber bu yeni keşfedilmiş etkileri de onu hergün alınmaya değer bir supplement yapmıyor mu?

storesonik bana ozel banner

Bir Cevap Yazın